Mesleki Standartlar

1. Konferans çevirmenleri ancak yeterli bilgi donanımına sahip oldukları konularda görev kabul ederler.

2. Konferans çevirmenleri mesleki gizlilik ilkesine tabidir, çevirmen kimliği ile sahip oldukları bilgi, belge vb. işverenin rızası olmadan üçüncü şahıslara aktarmazlar. Meslek sırrı işverenle yapılan sözleşmenin süresiyle kısıtlı olmayıp sözleşmenin sona ermesi ve feshinden sonra da çevirmeni bağlar.

3. Konferans çevirmenleri icra edecekleri tercüme görevine ilişkin olarak konferans sahibi veya aracı kuruluş ile ücretlerini ve çalışma koşullarını esas alan bir sözleşme akdederler.

4. Konferans çevirmenleri her şartta duyduklarını tercüme ederler. Kasıtlı olarak yanlı ya da eksik/fazla tercümeye zorlanmaları halinde, kendileri için hiçbir müeyyide doğurmaksızın, çalışmayı reddederler.

5. Konferans çevirmenleri çok istisnai durumlar dışında (örneğin kısa basın toplantıları) hiçbir şekilde tek başlarına çalışamaz ve çalışmaya zorlanamazlar (istisnai durumlarda da bu süre asla 1 saati geçemez).

En az iki çevirmenden oluşan çevirmen ekiplerinin (fısıltı yöntemiyle yapılan çeviriler dâhil) günlük çalışma süresi 2 x 3 saati aşamaz. Çevirmenlerin öğle yemeği arası en az bir saattir. Toplam çalışma süresi 6 saati aşan toplantılarda ekipler üçüncü bir çevirmen ya da ikinci bir çevirmen ekibiyle takviye edilir. Türkçe dâhil her çeviri dili için ayrı kabin açılır. Konferans çevirmenleri ardıl çeviride görev almaları halinde tek kişilik çalışma süresi kesintisiz 1 saati, toplamda ise günde 2 saati aşamaz; eşlik ve protokol görevleri bu kuralın dışındadır.

6. Konferans çevirmenleri görevi sözlü çeviri yapmaktır. Çevirmenler hiçbir şekilde, yazılı çeviri de dâhil olmak üzere, sözleşmede öngörülmeyen bir görevi üstlenmeye zorlanamazlar.

7. Aynı iş için aynı işveren tarafından istihdam edilen çevirmenler eşit ücret alır.

8. Uluslararası sözleşmeler ve Telif Hakları Yasası gereği, toplantı sırasında yapılan tercümelerin her türlü ses ve/veya görüntü kayıtları, bu kayıtların radyo, televizyon ya da herhangi bir iletişim mecrası kullanılarak yayımlanması, çevirmenlerin iznine ve ayrı bir telif ücretine tabidir. Bu kuralın istisnası, işverenin bir yayın kuruluşu olması ya da söz konusu toplantının doğrudan basını bilgilendirme amaçlı olmasıdır. Bu durumda dahi çeviri sırasında konferans çevirmenlerinin çalışma mekânı olan kabinlere kayıt amaçlı olarak girilmez ve/veya mikrofon, kayıt cihazı vb. konulmaz.

9. Konferans sahibi, tebliğ metinleri, program, vs. gibi her türlü belgeyi, konferans çevirmenlerine, çevirmenlerin gerekli teknik ve terminolojik hazırlıklarını yapabilmelerine imkân verecek makul bir sürede iletir. Teknik ve siyasi yönden hassas konularda, tercümanlar veya konferans sahibi gerekli gördüğünde, çevirmenlere önceden brifing verilmesi talebinde bulunulabilir.

10. Konferans çevirmenleri metni kendisine önceden verilmeyen veya seyrettirilmeyen ses ve görüntü kayıtlarını çevirmeye zorlanamaz. Her halükarda bu tür görsel malzemenin çevirisinin yapılabilmesi için konuşma sesinin kabine direkt olarak verilmesi gerekmektedir.

11. Simültane çeviri esnasında kullanılacak kabin ve teknik donanım Türk ve ISO Standardı TS ISO 2603 ve 4043 (*) standartlarına uygun olmalı, her dil ayrı kanaldan çıkmalı; kabin, konuşmacının, kürsünün ve perdeye yansıtılan görsel malzemenin çevirmenler tarafından rahatlıkla görülebileceği uzaklıkta ve konumda kurulmalıdır. Çevirmenler kabinlerin ve donanımın konumu ya da koşullarının uygun olmadığı hallerde, gerekli teknik ve görüntüyü destekleyici düzenlemeler yapılmadığı takdirde çalışmaya zorlanamazlar.

12. Konferans çevirmenlerinin ikamet ettikleri şehrin dışına ulaşımı (havalimanı transferleri dâhil) ile bu şehirdeki yemek ve konaklama giderleri işveren tarafından karşılanır. Ulaşım havayoluyla, bu mümkün olmadığında ise mevcut en direkt vasıtayla yapılır. Konaklama konferansın düzenlendiği otelde, konferansın otel dışı bir mekânda düzenlenmesi halinde ise, katılımcılarla aynı veya eşdeğer bir otelde, tek kişilik odada olmalıdır.

13. Konferans çevirmenlerinin ikamet ettikleri şehrin dışında yapılan toplantılarda, ulaşımın toplantının başladığı günden bir gün önce mesai saatleri (09:00-18:00) içinde yapılmasının gerektiği hallerde, dönüşte ise çevirmenlerin toplantının son günü saat 24:00′ten sonra ikamet ettikleri şehre varmaları halinde yol günü tazminatı tahakkuk ettirilir. İkamet edilen şehrin dışındaki işlerde de çevirmenlerin, çalışma günleri arasında çalışılmayan her gün için gün kaybı tazminatı ve günlük harcırah talep etme hakları vardır.

14. Konferans çevirmenleri ile sözleşme yapan tüm aracı kuruluşlar, tercüme hizmetinin daha nitelikli düzeyde sağlanabilmesi için çevirmenleri toplantıyı düzenleyen kişi veya kuruluşlarla doğrudan temasa geçirmekle yükümlüdür.

15. Mücbir sebepler dışında, toplantı sahibinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesi halinde çevirmenler tazminat talep etme hakkına sahiptir. Çevirmenin mücbir sebeplerden dolayı toplantıya katılamaması halinde ise durum toplantı sahibini zor durumda bırakmayacak makul bir süre içinde bildirilmeli ve kendisiyle aynı koşullarda çalışacak, aynı niteliklere sahip diğer bir konferans çevirmeni önerilmelidir.

Kaynak: Türkiye Konferans Tercümanları Derneği